Waals Gewest: 3,6 M / (30%) / (0,32%) (te veel oudere mensen)
Maar er zijn ook Franstaligen in VG en Vlamingen in WG dus we moeten allemaal gelativiseren.
Card 2
Question
Het BHG
Answer
de oppervklate = 162 km
de bevolking = 1,2 M ( ongeveer 10%)
Problemen: te veel inwoners in een kleine gebied ===de prijs van het gebouw / het onderwijs ( onvoldoende scholen)
er zijn 19 gemeenten:
Brussel-Stad ( 180 000 voor 32,6 km2, de bevolkingsdichtenheid = 5622 inwoners per km2)
Schaarbeek (130 000)
Anderlecht (120 000)
Sint-Jans-Molenbeek (97 000)
Elsene (87 000)
Ukkel (83 000)
Sint-Lambrechts-Wolume
Vorst
Jette
Sint-Gillis
Etterbeek
Evere
Sint-Pieters-Wolume
Oudergem
Sint-Joost-Ten-Node
Sint-Agatha-Berchem
Watermaal-Bosvoorde
Ganshoren
Koekelberg
Card 3
Question
Trias politica
Answer
Charles de Montesquieu (1689-1755) was een Franse filosoof en encyclopedisch, he heeft "De l'esprit des lois" geschreven en in dit boek heeft hij een concept voorgesteld "de driemachtenleer" = "de scheiding der machten" (la séparation des pouvoirs).
de wetgevende macht : le pouvoir législatif
de uitvoerende macht : le pouvoir exécutif
de rechterlijk macht : le pouvoir judiciaire
Card 4
Question
Wat is volksvertegenwoordiging ?
Answer
onmogelijk elke dag aan de mening van 11,5M inwoners te vragen.
systeem van vertegenwoordiging
iemand die in een orgaan zullen zetelen
een mandaat van het volk
stemmen + goedkeuren+ afkeuren
-------------------------
Geen minister in een volksvertegenwoordiging, ze komen alleen om de vragen van volksvertegenwoordigers te beantwoorden.
Card 5
Question
Les provinces
Answer
Vlaams Gewest ( 6 600 000)
Antwerpen ( 1 800 000) / Antwerpen ( 500 000)
Oost-Vlanderen ( 1 500 000) / Gent (250 000)
West-Vlanderen (1 200 000) / Brugge (120 000)
Vlaams-Brabant (1 100 000) / Leuven (100 000)
Belgisch Limburg ( 870 000) / Hasselt (80 000)
Waals Gewest (3 600 000)
Henegouwen ( 1 340 000) / Bergen ( 100 000)
Luik (1 100 000) / Luik (200 000)
Namen (500 000) / Namen (100 000)
Waals-Brabant (400 000) / Waver (35 000)
Luxemburg (280 000) / Aarlen (30 000)
Card 6
Question
Randgemeenten met taalfaciliteiten rond Brussel
Answer
Faciliteitgemeente: gemeente rond Brussel of op de taalgrens waar inwoners in contacten met overheidsdiensten een andere landstaal dan de bestuurstaal van het gebied mogen gebruiken. Voor FR = verworven rechten VS voor Vlamingen = tijdelijk overgansmaatregel.
6 randgemeenten met taalfaciliteiten rond Brussel:
Wemmel
Wezembeek-Oppem
Krainem
Drogenbos
Linkebeek
Sint-Genesius-Rode
Card 7
Question
taalfaciliteit (geschiedenis + verklaring)
Answer
talentellingen (welke taal gebruikt je thuis ?) laatste in 1947
meer en meer Franstaligen in Vlaamse gemeenten en ook Brussel >> debatten >>> taalwetten in 1962 en 1963 >>> taalgrens + taalfaciliteit
-------------------------------
Op welk vlakken?
Het bestuur ( twee talen voor documenten/ bij bestuur)
Het onderwijs (kleuterschool en basisschool)
De verkiezingen ( iemand die uit die gemeenten komt, kan een kandidaat van BHG of Vlaams Brabant keuzen)
Speciale regelen voor de rechtbanken
Card 8
Question
Verschillend soorten van strommen
Answer
stroom = courant
beekje : ruisselet
beek : ruisseau
rivier: rivière
grote rivier: fleuve = een stroom die in de zee/ocean uitmondt.
De Maas (925km) / de Schelde (355km) / de Ijzer (78km)
Card 9
Question
De Maas
Answer
zijrivieren (affluents) van de Maas: de Samber / de Semois / de Lesse
door 3 landen stromen : FR/BE/NL
3 delen van de Maas:
de bron tot Charleville-Mézière/Sedan, in FR ( die zone is niet verstedelijk, rivier niet breed/belangrijk)
Charleville-Mézière/Sedan tot Luik, in FR/BE (verstedelijke zone, minder landbouw en meer industrie, bv: Luik/Namen
Luik door NL en in Noordzee uitmondt, in BE/NL (landbouw, industrië, veel water)
Card 10
Question
Delta / deltawerken
Answer
Een delta is een land tussen mondigen (embouchures)
deltawerken= een verdedigingssysteem(dijken), in Nederland, voor de bescherming tegen hoogwater van de zee, uitgevoerd vanaf het eind jaren 50
Er waren overstrommingen >> 2000 doden.
Vloed >> waterpeil van de zee naar omhoog gaat naar de binnenland
Nederlandse deltagebied: zeer dichtbevolkte gebied daar in de deltazone.
Misschien nutteloos in de toekomst met het zeespeigelstijging.
3 belangrijke rivieren die in Noordzee uitmonden:
De Rijn
de Maas
de Schelde
Card 11
Question
de Ijzer
Answer
lengte: 78km
Kassel (FR) > Diksmuide (BE) > Nieuwpoort (BE) ( het NL werd gesproken in die streek maar FR was de officiël taal
Ijzerbekken meermaals onderwater >>> eenmaal in de WO1
oorlog voeren in augustus tussen 2 kampen: Duitsland/Oostenrijks-Hongarije VS FR/RU/UK
Al oorlog tussen FR en DE in 1870.(Elzas en Lotharingen)
in Oktober 25, beslissing genomen, de sluizen hanteren om het niveau van het water regelen tijdens nachten
in 28 Oktober, heel streek staat onderwater et het duurt tot en met 10 november 1918 > 2 legers konden niet meer bewegen > moeten blijven > loopgraven graven + zand
De Duitsers hebben nooit door dat front kunnen gaan.
Card 12
Question
Koning Albert in WO1
Answer
Belangrijke rol van koning Albert: oorlog verklaren met Duitsland en zitten niet ver van het front met de soldaten.
Zitten niet ver van het front met de soldaten
= held na de oorlog
15/11/1918 troonrede (discours du trône) in het parlement = veel prestige
Veel hervormingen:
gelijkstelling van NL/FR (talen)
vernederlandsing van de UG
een aantal sociale hervormingen (sociale zekerheid) en op het vlak van rechten.
Card 13
Question
De Ijzertoren in Diksmuide
Answer
Motto= Alles voor Vlanderen, Vlanderen voor Kristus
ieder jaar 2 bedervarten
Ijzer bedeveert (minder belangrijk nu)
Ijzerwake (voor extreemrechtse aanhangers van VB)
wie gaan naartoe?
mensen >< oorlog
Vlaams nationalisten ( zelfstantigheid/onafhankelijkheid van Vlanderen)
de bron (Noord FR) tot Gent > NL grens en vanaf hier de arm van de Westerschelde
Westerschelde strategisch :
de toegang van het continent door de eeuwen heen.
1steeeuw: tijd van Romeinen (heersen om de schepen op het continent binnen te komen)
9de eeuw: vikingen
16deeeuw: de val van Antwerpen in 1585.
Na de val de Antwerpen, een soort blokkade door de Republiek (7 provincies) tot 19de eeuw (1810-1813)
Getijrivier (een fenomeen die wordt door de maan ingang gezet) >> invloed op het niveau van Schalde (+160km)
Stormvloed in 14/15/16 eeuw voor Antwerpen >> een vaargeul ontsaan >> schepen binnenkomen
Vanaf 1839, bedrag betalen om schepen te laren varen op die Westerschelde om tot de haven van Antwerpen te kunnen kommen.
De verruiming (élargissement) / uitdieping (approfondissement) van de Schelde.
nog belangrijk voor 2 Belgische haven: Antwerpen / Gent ( de Leie)
2007-2010
Door de verdieping van de Schelde >>schepen met een diepgang tot 13,10m kunnen binnengaan tot de haven van Antwerp.
Card 15
Question
BRUGGE
Answer
bevolking: 120 000
hoofdstad van West-Vlaanderen
eerste eeuw / Romeinse nederzetting == oude stad
etymonogie: niets te maken met brug, maar met de aanlegsteiger (embarcadère) >> waar je vindt schepen in een haven.>> functie in de benaming
lag aan de zee, zeer belangrijk tot het begin van 12deeeuw
vanaf 12de eeuw, verzanding (de zand uit de zee of met de zee wordt meegebracht door de stormvloeden en de zand blijft daar) >> een vaargeul tot en met Sluis (NL) en niks meer.
Voor de verzanding centralproduct = kantoen, wol invoeren uit UK >> lakenindustrie (het lakens= een mooie stof voor de interieurs)
1302 de Guldensporenslag bij Kortrijk
de Bruggse Metten (begint in Brugge)
Jan Breydel ( hoofd van vlamingen tijdes de Guldensporenslag >>>> nationale held)
15/16de veel schilders ,16de = begin van het eind van de bloei periode
Simon Stevin (veelzijdiger wetenschapper, een 16de eeuw tot begin 17de eeuw)
geboren in Brugge
komt uit het zuiden en gaan naar het noord
heeft meestal in 3 steden gebleven: Brugge/Antwerpen/ Leden
boekhouder in Antwerpen
Simon Stevin van Brugge
naar Leiden in 1618 (oorlig in het zuiden)
voor Prins Maurits werken (zoon van Williem van Oranje)
vestingbouwer > plannen maken voor vestigen > want hij zit nu in het noord en er was vijand in de zuid.
heel invloed met het waterbeleid hebben (plannen maken voor een sluizensysteem)
het decimaal stelsel uitvinden
Alle onderzoeken publiceren in het Latijn en het NL
nieuwe wetenschappelijke woordenschat in het NL: de meetcomst, de meetkunde, de driehoek, de loodlijn enz.
heruitvinder van de zeilwagen in Europa
een beetje omstreden > vestigen bouwen tegen het zuiden.
vanaf 18de, provinciestad en minder belangrijk
in de 20de eeuw, het bouwen van een haven in Zeebrugge ( ligt ergens anders, vroeger een vicerij was) + terminal voor gas in jaren 70.
Card 16
Question
GENT
Answer
bevolking: 250 000
hoofdstad van Oost-Vlaanderen
vierde eeuw, Romeinse nederzetting waar 2 rivieren samenvloien : de Schelde en de Leie
zevende eeuw Amandus heeft dezelfde plek gekozen om abdij te bouwen= het begin van het stad Gent
De naam was Ganda (embouchure) = de naam heeft iets te maken met rivieren.
1ste periode: vanaf 12de eeuw, belangrijk stad op het texitiel vlak industrie (textielnijverheid) >> mensen komen uit de omgeving tot aan de kust om baan te vinden.
2deperiode:14de eeuw: een stedenverbond tussen 3 vlaamse steden: Gent / Brugge / Ieper >> de texitiel industrie bloeit
Honder jarig oorlog (midden 14de eeuw tot midden 15de eeuw)
Graaf van Vlaanderen moest kiezen tussen UK en FR en he kiest de Franse kant
wol nodig is voor de textiel industrie (die ingevoerd uit UK) >> geen wol geexporteerd.
opstand van de ambachtslui ( Jacob van Artevelde aan het hoofd)
armoede/werkloosheid wegens het verbonden van de wol door UK
contact opnemen met 2 partijen, neutraal te zijn en een akkoord krijg >> wol opnieuw ingevoerd wordt. >> industrie voorwerkt.
in het jaar 1345, vermoord door een wever tijdens rellen tussen 2 groepen ambachtslui.
Hij gebruikt NL in plaats van Latijn / FR
18deeeuw, een kanaal wordt gegraven (Gent naar Brugge) = rechtstreeks verbinding tot Brugge >> verbinding tot Ostende en Dunkerkque (vanuit Brugge) >> meer goederen kunnen vervoeren tot in Gent
18de eeuw: Onder het regime van Oostenrijk, tijdens de regering van Maria Theresa (keizerin) >>> voorspoedig/bloeiend periode
eind 18de eeuw:
onder het regime van Frankrijk, Napoleon
tweede kapitalische periode : het begin van de mechanisering.
Lieven Bauwens: eind 18de eeuw
Spion die woont in Gent
met FR meewerken om een machine in het Engeland te smokkelen
UK was belangrijkste economie centrum en Manchester was een industriestad, UK verbied de export de machine die kunnen gebruikt worden in de industrie en ook de reis van arbeiders naar het continent.
Hij heeft een machine gesmokkeld (Mule Jenny) en ook een aantal arbeiders laat te komen.
Hij wil de kennis hebben over de machine maakt / bedient >>> machine reconstrueren.
tweede Manchester gebouwd = Gent
Hij gebruikt veel gevangenissen in de farbriek.
Haven= veel klein >> Sinds 2017, grensoverschrijdende samenwerking tussen de havan van Gent, VIssingen en Terneuzen om belankrijker te worden. >> North Sea Port ( 5de in het classment)
UG
2de studentenpopulatie
2de aantal leden voor de universitaire associatie met AUA (18,2%)
2de studentenpopulatie per universitaire associatie
1817, rijkuniversiteit tijdens de regering van Willem I (met Leuven/Luik)
Verschillend taalsysteem
Het begin tot onafhankelijkheid van België: het Latijn
onafhankelijkheid tot 1930: het FR
vanaf 1930: het NL
Card 17
Question
ANTWERPEN
Answer
bevolking: 520000
hoofdstad van Antwerpen
In het jaren 70: fusie van gemeenten, Antwerpen heeft districten ingevoerd, een afstand minder groote dan gemeente.
Bart De Wever (voorzitter van N-VA) = burgemeester
UA
3de studentenpopulatie
2de aantal leden van universitaire associatie
3de studentenpopulatie per universitaire associatie
Bestaat minder dan 20 jaar (2003)
Door de Bologna akkoord heb je daar een confederatie van 3 universitaire instellingen tot een universteit worden.
Die associatie bestaat ook hetzelfde jaar
2/3de eeuw Romeins nederzetting
rond 1000, Noormannen heeft die plaats ingenomen
niet de belangrijkste stad >> Brugge was de belangrijkste
12de eeuw, verzanding van het Zwin in Brugge VS In Antwerpen, de verbinding met de zee groter wordt.
met een getij komt er zand en dat blijft daar > verbinding met de zee hoe langer hoe kleiner, hoe langer hoe dunner >> op den duur had je een kleine vaargeul (kleine dunne verbinding tussen dezee de de haven)
Kleine verbinding met de zee / Westerschelde bestond er nog niet
De getijen veel belangrijker worden en er waren heel wat stromvloeden plaatsvinden, door die stormvloeden gaat de verbinding met de zee breder worden. >>> het ontstaan van Westerschelde + breder verbinding >> groter schepen kunnen daardoor naar de haven komen.
een haven die bijna verdween (Brugge) VS een haven die daar bloiend wordt (Antwerpen)
Handelaren beslisten naar Antwerpen te gaan.
De val van Antwerpen
eerste helft van 16deeeuw = gouden eeuw van Antwerpen
veel handelaar, financiering, bankiers, intellectuelen
Alle steden in het zuiden worden nu in de handen van SP ingenomen behalve Antwerpen
Spaanse leger heeft een beleg (siège) gedaan >> soldaten/schepen buiten de stad zitten en voor zorgen dat er niets meer binnnkomst in die stad. (tijdens 14 maanden)
bevoorrading over weggen blokkeren en vermijden.
scheppen achterklaar geplaatst van de een oever naar de andere oever > een soort brug doen > bevooraading per schepen = onmogelijk
1585, Filip van Marnix (burgmeester van Antwerpen) heeft zich overgegeven
een deel van protestanten inwoners / rijken/ intellectuelen gaan emigreren in het noord + een deel naar Duitland + een deel naar UK VS de arme mensen hebben geen keuze. Protesten blijven maar alleen in prive sfeer.
Geboren in het begin van 16de eeuw en hij is overleden aan het eind van 16de eeuw = heel 16de geleefd heeft
in de buurt van Antwerpen geboren >> een deel van leven in BE geleefd (Antwerpen en Leuven)
Belangrijkste uni in Leuven >> Leuven = belangrijke stad in 16de eeuw
Veel karten doen (wereld/Europa) >> zijn karten worden nog gebruikt in 18de eeuw
Oorlog tussen katholiek en de protestanten , Spaans Nederlande in de regering van Karel de 5e
Gearresteerd worden want mensen denken dat hij verdachte brieven geschreven heeft.
Wordt vrij later
Niet meer in België willen verblijven >> naar Duitsland gaan ( protestanten konden daar zonder probleem leven)
Mercator projectie:
Hij wilde zijn kaart geschikt maken voor de zeevaart en hij heeft een nieuwe systeem verzonnen: op basis van de oppervlakte, de vorm, de roeke >> kunnen afstand bepalen
Belangrijk >> de schippers op basis van de mercantor projectie, ze kunnen zich orienteren.
Abraham Ortelius
geboren in Antwerpen (1527-1598)
tijdgenoot van Mercator + cartograaf
Echt naam = Ortel, komt uit Duitsland
Hij komt in NL en een aantaal talen zelfs studeren (Latijn/ Grieks) + Wiskunde
Uitvinder van de eerste atlas (gedrukt door de drukkerij van Plantijn)
Inkleurder (enlumineur) aan het begin van zijn carrière
eigen atlas gemaakt heeft (1570)
Het idee van continenverschuiving / continent drift heeft gesproken >> aantal continenten hebben zich van 1 continent afgeschenen.
Christoffel Plantijn (invloedrijk boekdrukker
vernederlandste naam, komt uit FR (Plantin) in de regio van Tours.
1520-1589
naar Antwerpen rond 1550
boekbinder (relieur) >> zijn eigen drukkerij hebben.
Oorlog tussen Spaanse (katholiek) VS protestant
veel contacten met protestantse milieu
reizen
Hij werd verdacht van het druk van pamflet (een document die gebruikt wordt om de regering te kritiseren) > mensen denken er protestant documenten in zijn bedrijf waren > verschrikt > in Parijs blijven voor anderhalf jaar;
hij komt terug als de situation wordt gecalmeerd.
het idee van polyglot bijbel = de bijvel van de koning >> in 5 talen publiceren ( Latijn / Grieks/ Hebreeuws/Aramees/Syrisch) >> contact met koning (filipe II) >> ook andere documenten van het Hof publiceren. (aartsdrukker)
Spaans furie in Antwerpen ( plundering) >> andere staat emigreren>> naar Leiden
in 1575 is daar een uni gesticht. >> eerste protestant universiteit
drukkerij nodig >> uni drukker.
vertrekken uit Leiden, gaat naar Den haag
terugkomen naar Antwerpen na de val de Antwerpen (in Spaanse handen)
Drukkerij = belangrijk >>> kennis uitbreiden.
Card 18
Question
Andreas Vesalius
Answer
Grondlegger van de moderone anatomie in de 16de eeuw
Brusselaar
1514-1564
vernieuwen in geneeskunde
periode van het humanisme > mens wordt belangrijker
Kritiek uitbrengen van de anatomie van de Grieks Caudius Galenus (zeer bekende anatoom)
wat Caudius Galenus heeft gedaan is de anatomie van dieren
mensen lijken ontleden (disséquer)
nieuw theorie publiceren
he neemt de anatomie in een andere richting
Contact met Filips II, hij was zijn leef aard (médecin attitré)
analogie met Copernicus ( microcosmos= lichaam VS macrocosmos = ruimte)
heliocentrisme
het zonnestelsel : zon is in het centrum in plaats van de aard. (geocentrisme)
Card 19
Question
de Guldensporenslag
Answer
Vlaanderen was vroeger = het graafschap vlaanderen (le compté de Flandre) in 1302
De Guldensporenslag vond niet plaats bij Kortrijk maar in de omgeving van Kortrijk.
de sporen= metalen tuigen aan de schoen met zandalen om bevel te geven aan de parden.
geschiedkundig feiten (14de eeuw) VS romantisering (19de eeuw)
----------------------------
Sinds 1300 is VL geannexeerd door FR > graafschap vlanderen
2 kampen in de graafschap:
aanhanger (met FR) =
tegenhanger (willen bevrijd worden) = de klauwaards
Mei 1302, Brugse Metten = begin van de opstand
Sommige mensen verbannen en dan bevrijdt, komen terug in Brugge
een leger vormen > vertrekken uit Brugge (tientallen honder), marcheren langs de kust en daar komen meer mensen. >> 10000 mensen in Kortrijk.
Slag vindt plaats buiten de stad
FR 10000 gepantserd mensen met parden
Vlamingen stelling genomen in moerassen >>> De Fransen ridders hebben veel problemen om te bewegen. >> overwinning van Vlamingen
Gebruikt wapens: Goedendag / hellebaard.
----------------------------------
19de eeuw: eeuw van Romantiek, Hendrik Conscience heeft zijn roman "De leeuw van Vlaanderen" geschreven
Kiest de kamp van Vlaanderen en deed een romantisering van het historisch feit
heldhaftig Vlamingen VS stouten Fransen
een kader geven aan de Vlaming na de onafhankelijkeheid van BE ( FR was nog de officiël taal)
Klauwaard (VL) VS lelieaard (FR)
---------------------------
Symbool:
11/07, dag of Guldensporenslag = Vlaams feestdag
Jan Breydel ( leider van de klauwaards>>> naam van een voetbal station)
zwart-gele leeuwenvlag van Vlaams gewest.
Card 20
Question
Karel V
Answer
1500-1558
Koning van de NL en Habsurgse keizer
15 jaar oud als hij in de NL regeerde.
1543 alle 17 provincies verenigen
Komt uit Spanje
Katholiek
Er waren 2 apart strekkingen binnen protestanten:
Luther (Lutheranen)
Calvijn (Calvinisten)
heel wat burgers hebben zich tot het protestantisme bekeerd (1520)
Hij was streng
afgetreden in 1533, zijn zoon heeft zijn plaats ingenomen >> Filips II
How to use this set
Read the preview and check whether the content and answers suit your learning goal. You can add the public set to your sets to study it. Your account shows the available actions.
